Nieuws – nieuw album Ida y Vuelta is uit

CONCERTEN in 2020
> zondag 12 januari 15:00 uur –  Theater de Stoep Spijkenisse, voor tickets en meer informatie klik hier!
> zondag 2 februari 15:00 uur  – Porgy&Bess Terneuzen
(weblink volgt)
ontwerp Joost Swarte

In februari 2019 werd de cd Ida y Vuelta gelanceerd met een live concert in het Concertgebouw in Amsterdam, gevolgd door een tour door het land. Publiek en pers reageerde laaiend enthousiast. Rik van Boekel (Jazzizm) interviewde de makers Juan en Miguel Martinez en Eric Vaarzon Morel en schreef het artikel De Grensen tussen flamenco en jazz (JAZZISM maart 2019).

Dit schreef Pablo Cadenda vooraf:

Ida y Vuelta – geslaagd huwelijk tussen twee werelden, tussen hier en daar

De kantoorramen van het Jazz Orchestra of the Concertgebouw bieden het mooiste uitzicht op de moderne toeristische trekvaart. Juan Martínez, artistiek directeur van het orkest en baritonsaxofonist, zag achter zijn bureau vaak genoeg kolossen van cruiseschepen op het IJ langs drijven. Hij dacht er niet veel van,tot hij zich realiseerde dat hij ze eerder had gezien. Waren het niet dezelfde schepen die hij tweeduizend kilometer zuidelijker, in de Spaanse havenstad Cádiz, had zien aanmeren? Hier zaten ze vol toeristen die niet alleen zichzelf mee naar huis namen, maar ook alle indrukken die ze in den vreemde hadden opgepikt. Heen en terug.

Zo zal het ook een beetje zijn gegaan in de negentiende eeuw. Schepen die uit Cádiz vertrokken, legden aan in Zuid Amerika waar handelswaar werd ingeslagen. Meereizende Spaanse muzikanten namen niet alleen zichzelf mee naar huis maar ook de muzikale invloeden die ze in de nieuwe wereld hadden opgepikt. De liederen van heen en terug.

Cantes de ida y vueltais een begrip in flamenco dat duidt op de stijlen die zijn ontstaan door de handel tussen Cádiz en Zuid Amerika. Het klassieke verhaal van muziek als bijproduct van lange reizen en wederzijdse beïnvloeding, met telkens andere personages en omstandigheden. Hier is een nieuw hoofdstuk: ‘Hoe jazz en flamenco aan elkaar werden gesmeed door muzikanten die dan weer hier, dan weer daar waren.’

Ga maar na. De saxofoonbroers Juan en Miguel Martínez (alt- en sopraansax), wier Spaanse vader een huis in Cádiz heeft, nestelden zich hier in de Amsterdamse jazzscene. Cádiz was een vaste vakantiebestemming. Flamencogitarist Eric Vaarzon Morel, ‘een rasechte Amsterdammer’ reisde regelmatig naar Cádiz om daar het flamenco vak onder de knie te krijgen. Kwestie van tijd dat de paden zouden kruisen.

Deden ze ook. In 2008 werd Vaarzon Morel door het Jazz Orchestra of the Concertgebouw uitgenodigd om als solist zijn werk te komen spelen. Juan Martinez en Eric Vaarzon Morel leerden elkaar beter kennen. Er was een gemeenschappelijke basis die wederzijdse belangstelling garandeerde. Want zowel in flamenco als in jazz gaat het uiteindelijk om het eigen geluid, de persoonlijke invulling, die je aan de traditie geeft.

Er werd op afstand geflirt. Er groeide wat. Want zou het niet geweldig zijn om in de toekomst samen iets te doen met saxofoons, én gitaar, én flamenco, én jazz?
Na een toevallige ontmoeting tussen Vaarzon Morel en Miguel – deze keer in Cádiz – werd besloten het grensgebied tussen jazz en flamenco te verkennen.  Als Los Hermanos Martínez y Morelo trad het trio in2017 op met flamenco- en jazzstukken, eigen nummers en zelfs een blues standard. Die zijnop dit album terecht gekomen: Twee aan elkaar gesmede tradities met een persoonlijke, soms eigenzinnige, invulling.

En dat begint al met het gebruik van de saxofoon. Want detoneert die niet met het Andalusische muzikale landschap? In het geheel niet. Het viel Vaarzon Morel op dat Juan en Miguel ‘de melodieën zo interpreteerden dat ze daadwerkelijk flamencozangers werden op hun sax.’
Logisch weet Juan, ‘de saxofoon is het blaasinstrument dat het dichtst staat bij de menselijke stem. Met én zijn subtiele stembuigingen én zijn enorme dynamiekverschillen. Je kan er ruig mee uitpakken of juist heel clean klinken.’

Dus halen de saxofonisten net zo rauw uit als flamencozanger Camarón de la Isla in diens La Luz. Maar ze doen dat ook tweestemmig, wat dan weer typisch jazz is. En terwijl Miguel Martinez als jazzist zijn ‘zanglijnen’ improviseert in Solea, versiert Morel de stiltes daartussen met falsetas, de vingervlugge loopjes waarmee flamencogitaristen hun virtuositeit tentoonspreiden.

Een geslaagd huwelijk tussen twee werelden, tussen hier en daar. En die blijken niet eens zover van elkaar af te liggen. Je moet alleen een paar avontuurlijke stappen durven nemen om dat te ontdekken.

Pablo Cabenda, Leiden september 2018